تابلو برق چیست؟

تابلو برق مجموعه ﺗﺠﻬﻴﺰاﺗﻲ است ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛﻨﺘﺮل و ﺗﻮزﻳﻊ اﻧﺮژی اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﻲ ﮔﻴرد، در واقع تابلو برق محفظه‌ای جهت قرارگیری تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی شامل المان های حفاظتی , تجهیزات کنترلی , نمایشگرها و مدارات فرمان است که این تجهیزات با توجه به هدفی که تابلو برق برای آن طراحی شده است، متفاوت هستند. به بیان بهتر هر یک از تجهیزات استفاده شده درون تابلو برق نقش و کارکرد خاصی دارند که به همان منظور در تابلو برق استفاده می‌شوند.

در صنعت وظیفه ی کلی این مجموعه در تابلو های برق صنعتی حفاظت از تجهیزات و دستگاه های ما در برابر اضافه جریان های زیاد , تغییرات ولتاژ و قطع و وصل شدن شبکه برق و اتصال به زمین و اتصال کوتاه و…میباشد و کنترل و راه اندازی استاندارد برای دستگاه های ما فراهم میاورد.

انواع تابلو برق از نظر سطح ولتاژ

تابلوها می توانند دارای سه ولتاژ قوی، متوسط و ضعیف باشند که اغلب از دو ولتاژ متوسط و ضعیف آن استفاده می شود، در ادامه به بررسی این سه مورد می پردازیم.

  • تابلوبرق های فشار ضعیف (LV) :

تابلوهای برق‌ فشار ضعیف(Low Voltage) در سطح ولتاژ کمتر از 1000V طبقه بندی می‌شوند. مطابق استاندارد IEC60439-1  تابلو برق فشار ضعیف ترکیبی از یک یا چند وسیله قطع و وصل فشارضعیف همراه با تجهیزات کنترلی، اندازه گیری، نشانگر، حفاظتی، تنظیم کننده میباشند.

این تجهیزات کاملا نصب و کلیه Interconnection ها و اتصالات الکتریکی و مکانیکی داخلی و قطعات ساختمانی را شامل میگردد. ولتاژ نامی تابلو فشار ضعیف معمولأ تا 690 ولت و ولتاژ سرویس تا 400 ولت می باشند .

تابلو برق فشار ضعیف در دو نوع تابلو ایستاده ثابت(Fix)  و تابلو ایستاده کشویی (Withdraw able) ساخته می‌شوند.

ولتاژ نامی تابلوهای برق فشار ضعیف معمولأ بین 690V و ولتاژ سرویس تا 400V هستند.

تابلوبرق ولتاژ پایین برای محافظت از تجهیزات و مدارهای برق در تاسیسات صنعتی، تجاری،ژنراتورها، موتورها، مدارهای تغذیه، ترانسفورماتورها و … کاربرد دارد.

  • تابلوبرق های فشار متوسط (MV):

تابلوهای فشار متوسط (Medium Voltage)در سطح ولتاژ بین 1000V تا 36000V طبقه بندی می‌شوند. و به صورت چند سلولی مونتاژ می شوند.

یک تابلوبرق فشار متوسط شامل بدنه، کلید (دژنکتور) و یا کنتاکتور فشار متوسط، رله، باسبار، ترانفورماتور ولتاژ و جریان، لوازم اندازه گیری و تجهیزات کنترلی است.

تابلوهای فشار متوسط را نیز می‌توان به دو دسته کلی تابلوهای فشار متوسط ثابت (Fix) و تابلوهای فشار متوسط کشویی (Withdraw able) تقسیم کرد.

در مراکزی که با هدف توزیع جریان برق یا انتقال آن فعالیت می کنند، بهترین گزینه استفاده از تابلو برق فشار متوسط خواهد بود. اشباع کردن محفظه تابلوبرق فشار متوسط با گاز هگزاپلوئید گوگرد، ایمنی فوق‌ العاده‌ ای برای اپراتور به وجود خواهد آورد.

  • تابلوبرق های فشار قوی (HV) :

تجهیزات به کار رفته شده درون تابلو برق فشار قوی( High Voltage) حتماً باید تجهیزات استاندارد و با کیفیتی باشد تا از بروز هرگونه حادثه احتمالی جلوگیری شود. به منظور کاهش دما و خنک کردن تابلو برق فشار قوی در آنها از گاز SF6 استفاده می‌شود.

تابلوهای برق ولتاژ بالا در انتقال از نیروگاه ها کاربرد دارند. در این تابلوها جریان کمتر با انتقال ولتاژ بالا انجام می شود تا اماکن استفاده از کابل های نازک تر فراهم شود. انتقال ولتاژ بالا با تابلوهای سوئیچینگ و توزیع انجام می شود.

 

انواع تابلو برق از نظر کاربرد

تابلو برق صنعتی دارای کاربری های مختلفی هستند که هر کدام استانداردهای خاص خود را دارا می باشند اما به صورت کلی تابلو های برق را از جهت کاربرد می توان به دسته های زیر تقسیم کرد:

·       تابلو برق توزیع

همان طور که از نامش پیداست برای جمع آوری و توزیع برق به کار می رود. تابلو برق های توزیع در ابعاد گوناگون ساخته می شوند و از نظر تجهیزات با هم متفاوت هستند. ورودی تابلوبرق توزیع معمولاً برق شبکه می باشد و خروجی آن مصرف کننده است.

عمل انتقال در تابلوبرق توزیع می تواند بین شبکه ای از تابلو های دیگر یا یک تابلو توزیع چند منظوره انجام شود. در واقع این تابلو نقش یک منبع تغذیه با توانایی حفاظت بالا را برای تابلوها و ماشین آلات به عهده دارد. تقسیم بندی جریان در این تابلوها به وسیله MCBها و MCCBها و با توجه به سیستم حفاظتی، ضخامت و اندازه کابل ها و اندازه شمش های مسی صورت می گیرد

electrical-panels-banner1
  • تابلو های فرمان یا تابلوهای کنترل دور موتور یا کنترل روشنایی:

که در این تابلو های برق به صورت متداول از مدارات متداول کنتاکتوری استفاده می شود و جهت کنترل موتورهای AC یا DC استفاده می شوند که معمولا شامل درایوها، مدارهای فرمان کنتاکتوری، SOFT STARTER ها یا مدارهای راه اندازی موتور به صورت ستاره مثلث نیز می­شوند. این تابلوها عموماً مانند موتورهای الکتریکی، سه فاز هستند.

  • تابلو هایPLC یا قابل برنامه ریزی:

PLC در لاتین مخفف Programmable Logic Controller است که به معنی کنترل کننده منطقی قابل برنامه‌ریزی است. یعنی یک قطعه کنترل کننده که برنامه پذیر است و می‌توان برنامه‌های مختلف و متنوع کنترلی را بر روی آن نوشت. که وظیفه ی اتوماسیون و کنترلی دستگاه ها را بر عهده دارد و از LOGO یا PLC به صورت متداول در آن ها استفاده می شود و برای مقاصد پیشرفته و بزرگ صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد.

milan- electrical-panels-banner4
  • تابلو برق های خازنی (یا بانک خازنی)

قبلا درخصوص بانک های خازنی و محاسبه ی آن ها توضیح دادیم، این تابلو برق های خازنی وظیفه ی اصلاح ضریب قدرت/توان در برق کارخانه ها را دارد.

  • تابلوهای مسکونی:

 برای انتقال جریان در یک ساختمان مسکونی استفاده می شود.

  • تابلو های مارشالینگ (MARSHALING)یا واسطه ای:

که درواقع پل ارتباطی بین تابلو های برق و سیستم کنترل مرکزی یا DNS را فراهم می­کند. ممکن است از انواع تابلوهای مورد اشاره در فوق، به صورت ترکیبی در یک تابلو استفاده شود.

انواع تابلو برق از لحاظ ساختار و طراحی

تابلوها بر اساس ساختار دارای تقسیم بندی به شکل تابلوهای متال (که خود به دو بخش تقسیم می شود)، تابلوهای کشویی کنترل موتورها، تابلوهای کشویی مرکز قدرت هستند.

تابلو قدرت و فرمان با پوشش فلزی (Metal-enclosed)

تابلوهایی به شکل محفظه تمام بسته فلزی می باشند. تجهیزات الکتریکی اعم از کلیدها، ترانسهای جریان و ولتاژ، لوازم اندازه گیری، شینه ها در داخل آن نصب میشود. این تابلو ها خود به دو دسته تقسیم می شوند:

  • تابلو برق Compartment Type:

    چون محفظه ها در این مدل از هم جدا نشده اند باید تمامی جوانب اعم از شرایط محیطی جهت نصب و هم چنین شرایط حفاظتی را سنجید.

  • تابلو برق متال کلد (Metal clad):

    بر خلاف مدل Compartment Type در این مدل، در این تابلوبرق ها محفظه های داخلی از هم جدا هستند و اگر در یکی از محفظه ها مشکلی به وجود آید، در همان محفظه باقی می ماند و به سایر محفظه ها سرایت نمی کند.

یک تابلو Metal clad به چهار بخش تقسیم می شود :

  • محفظه باسبار
  • محفظه سر کابل
  • محفظه LV که تجهیزات اندازه گیری، حفاظت و کنترل در آن قرار می گیرند .
  • محفظه کلید

انواع تابلو برق صنعتی بر اساس نوع قرارگیری در محل

  • تابلوبرق مدل فیکس یا ثابت (Fix):

  1. تابلو برق های ایستاده چند منظوره یا Multi-purpose:

این دسته از تابلو های برق‌در محل نصب به صورت ایستاده قرار می‌گیرند. تابلو برق ایستاده کارایی چند منظوره دارد و داخل آن می‌توان تجهیزات الکتریکی مانند تجهیزات کنترل، قدرت و … را نصب کرد.

  1. تابلو برق های دیواری یا Wall Mounting:

این تابلوها دارای دو دسته توکار، که در داخل دیوار نصب می شود، و روکار که بر روی سطح دیوار می توان آنها را نصب کرد.

  1. تابلو برق های Rack یا قفسه بندی شده:

تابلوبرق های رک تابلوهایی هستند که حالت قفسه قفسه دارند و محفظه های اندازه گیری، الکترونیکی، کنترل و مخابراتی و… روی این قفسه ها نصب می شود .

  1. تابلو برق های Swing:

تابلو های swing نوعی از تابلوهای رک Rack هستند که دارای درب متحرک میباشدو مدلی گران قیمت محسوب می شود،  مزیت آنها این است که پشت تجهیزات آن قابل رویت است. دسترسی به پشت تجهیزات نیز فراهم است، این مدل بسیار گران است و درب آن هم شیشه ای است.

  1. تابلوبرق مدولار

این تابلوها را می توان یکی از انواع پیشرفته تابلوهای ایستاده (فیکس) دانست که در آن ورقه های فلزی قسمت تامین کننده منبع تغذیه (فیدر: در دسته هادی های الکتریکی قرار می گیرد.) را از فیدر بالایی و پایینی جدا می کنند. برای دسترسی به سر کابل هم دو راهکار وجود دارد، دسترسی از جلو و دسترسی از پشت.

  • تابلو برق های مدل کشویی

هدف از ساخت تابلو برق به صورت کشویی محافظت از موتور است. این نوع تابلو برق هم در مقایسه با دیگر انواع تابلو برق قیمت بیشتری دارد. و انواع تابلو برق های کشویی به شکل زیر است

  1. تابلو برق های کنترل موتور یا Motor Control Center:

تابلو کنترل موتور بصورت کشویی ساخته میشود و برای کنترل موتورها طراحی می گردند. این تابلو ها بخاطر مزیتهای تابلوهای کشویی دارای قیمت بالایی می باشند.

  1. تابلو برق های مرکز قدرت یا Power Center:

از این نوع تابلوهای صنعتی تحت عنوان تابلوهای بانک خازنی نیز یاد می‌شود. این تابلوها به منظور کاهش توان رآکتور در سیستم، کاهش تلفات سیستم و افزایش راندمان آن استفاده می‌شوند. علاوه بر این، استفاده از این نوع تابلوهای برق، مصرف برق را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. . کلیدهای استفاده شده در این نوع تابلو برق بیشتر از نوع کلید هوایی هستند.

تجهیزات تابلو برق صنعتی

  • فیوزها: از جمله کلیدی‌ترین و مهم‌ترین تجهیزات داخل تابلو برق های صنعتی، فیوزها هستند که حفاظت مدار در برابر اتصالات کوتاه و اضافه بار از وظایف اصلی آنها محسوب می‌شود. تابلوهای برق نیز دارای فیوز هستند که وظیفه مهم آن این است تا از افزایش میزان جریان برق ورودی به مدار جلوگیری کند.
  • انواع کلیدها: جهت قطع و وصل مدار ( از قبیل کلیدهای مینیاتوری، هوایی، سلکتوری ، غلتکی ، بوش باتون ، میکروسوئیچ ، فلوتر سوئیچ و غیره … )
  • کنتاکتور:  عامل قطع و وصل مدار فرمان از راه دور است و وظیفه وصل و قطع جریان به الکترو موتور در تابلوبرق صنعتی بر عهده کنتاکتور می باشد. در نظر داشته باشید که در صورت به وجود آمدن مشکلاتی مانند افت ولتاژ، جابه‌جایی فاز، عدم تقارن ولتاژ سه فاز و همچنین قطع شدن یکی از فازها، کنتاکتور اجازه روشن شدن به موتور را نمی‌دهد.
  • بی متال : جهت فرمان قطع در اثر عبور جریان زیاد استفاده می شود که به وسیله آنها شما می‌توانید فرایند تبدیل تغییرات دمایی به جابه‌جایی مکانیکی را به راحتی انجام دهید. در خصوص وظیفه اصلی و مهم بی متال‌ها در تابلوبرق صنعتی می‌توان به محافظت موتور سه فاز در برابر اضافه بار در کاربردهای با ولتاژ پایین اشاره نمود.
  • رله ها: جهت ارسال فرمان قطع یا وصل در اثر عوامل مختلف و خطاهای گوناگون ( از قبیل رلۀ کنترل فاز ، رلۀ کنترل بار ، رلۀ زمانی یا تایمر و غیر…)
  • تجهیزات اندازه گیری:  جهت محاسبۀ پارامترهای متغییر ( نظیر آمپرمتر ، ولتمتر ، واتمتر ، فرکانس متر ، کسینوس فی مترمتر) در تابلوبرق استفاده می شوند.
  • بدنه: قسمت فلزی که تجهیزات را محصور می کند.
  • ارتباطات:  ارتباط تجهیزات توسط هادی ها برقرار می‌شود . ( مثل سیم ، شینه ، کابلشو و غیره …) کلیۀ فعالیت قسمت های وایرینگ و شینه کشی جزء این دسته محسوب می شوند که به دو گروه ارتباطات انعطاف ناپذیر ( شینه ها ) و ارتباطات انعطاف پذیر ( سیم و کابل ) تقسیم می شوند.

تابلوبرق طرح سیواکن

این مدل تابلو همانند تابلو طرح ریتال از پرکاربردترین ها است. اکثراً برای مکان هایی که مشکل فضا ندارند از جمله صنایع نفت و گاز، نیروگاه ها، پست های برق، کارخانجات بزرگ، مترو و مکان هایی که نیاز به مصرف کننده زیاد با آمپراژهای بالا دارند.

مهمترین مزیت این تابلوها ساختار کشویی آنها است که این امکان را به وجود می آورد تا در هنگام خطاfault  در یکی از بخش های تابلو تنها آن بخش را به صورت کشویی از مدار خارج کرده و سرویس انجام شود که در این صورت دیگر بخش های تابلو به فعالیت خود ادامه می دهند.

sivacon-panel

تابلوبرق طرح ریتال

تابلوبرق طرح ریتال (Rittalازجمله تابلوهای پرکاربرد در مراکز صنعتی، کارخانجات، کارگاه‌ها، ادارات، بانک‌ها، فروشگاه‌ها، واحدهای مسکونی لوکس و… است این نوع تابلو برق معمولاً برای مکان‌هایی که فضا و آمپر مصرفی کمی دارند مورداستفاده قرار می‌گیرد ازنظر کاربرد مانند تابلوهای سیواکن است، ولی مونتاژ آنها آسان‌تر بوده و زمان کمتری نسبت به تابلوهای سیواکن می‌برند.

شرکت میلان الکتروینک آسیا با تجربه 17 ساله در زمینه ی اتوماسیون صنعتی، طراحی تابلو برق و plc به همراه نیروی مجرب و توانا خود به عنوان یکی از متخصص ترین شرکت های طراح و سازنده انواع تابلو های توزیع برق، خدمات خود را در این زمینه ارائه می دهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

باز کردن چت
پاسخگوی سوالات شما هستیم
کارشناسان میلان الکترونیک آسیا
سلام
هر سوالی دارید، از متخصصین میلان الکترونیک بپرسید .